diafimistite 300x250

Οι λίστες της σωτηρίας

 coppi bartali borracciaΤου Αλεσσάντρο Μερκιόρι

 (Με αφορμή τα 15 χρόνια από τον θάνατο του Τζίνο Μπάρταλι το sporthistory.gr αναδημοσιεύει ένα άρθρο για το άγνωστο, άντι- ναζιστικό ρόλο του μεγάλου, Ιταλού ποδηλάτη κατά τη διάρκεια του Β' παγκοσμίου πολέμου. Το συγκεκριμένο κομμάτι είχε δημοσιευτεί στο sporthistory.gr, στη στήλη Carpe Diem στις 12.4.12). 

 ...Τελικά, δεν ήταν μόνο ο Όσκαρ Σίντλερ που κατάφερε να σώσει, πάνω κάτω 1.200 Εβραίους από τη "γκιλοτίνα" του Ολοκαυτώματος. Κι ο Ιταλός Τζίνο Μπάρταλι κρατούσε, όχι μία, αλλά δεκάδες λίστες κρύβοντάς τες μάλιστα στον σκελετό του ποδηλάτου του.

 Γιατί εκεί; Γιατί πέρα από αχώριστο κι απαραίτητο εργαλείο της δουλειάς του, η ιδιότητά του ως ποδηλάτη και δη διάσημου, ήδη με τρία Giri d' Italia και δύο Tour de France στις πλάτες του δεν γεννούσε καμία απολύτως υποψία, ούτε στους ναζί, ούτε στους τυχόν διαφόρους καλοθελητές, με την έννοια των "καρφιών" της εποχής.

 "Πάω για προπόνηση", έλεγε και γυρνούσε δύο, μπορεί και τρεις ημέρες αργότερα, αφού όμως πρώτα διένυε με το ποδήλατό του, 360 χλμ. στο πήγαινε κι άλλα τόσα στο έλα για να μεταφέρει, από τη Φλωρεντία στο Ασσίζι τ' απαραίτητα, πλαστά, χαρτιά που χρειάζονταν όσοι "απόγονοι του Δαβίδ" κρύβονταν κοντά στην Περούτζα.

 Και δεν το' κανε μία φορά εφάπαξ. Αλλά μία ανά δύο εβδομάδες κινδυνεύοντας με τα χειρότερα. Παρόλα αυτά καταφέρνοντας να γλιτώσει από το ταξίδι χωρίς επιστροφή κοντά στους 800 Ιταλό- Εβραίους κι ένας απ' αυτούς, ο 78χρονος σήμερα Τζόρτζο Γκόλντενμπεργκ ακόμη τον ευγνωμονεί που έσωσε τόσο τον ίδιο, 12χρονο τότε αγοράκι, όσο την οικογένειά του.

 "Μας έκρυβε στη Φλωρεντία, σε μία αποθήκη δίπλα απ' το σπίτι του, μικρή, υγρή και σκοτεινή, υπερβολικά στενή για τους 4.5 με 5 μήνες που μείναμε στοιβαγμένοι, ο ένας πάνω από τον άλλο: για μας όμως ήταν σαν να βρισκόμασταν το ίδιο στον Παράδεισο", θυμάται 66 χρόνια μετά ο Γκόλντενμπεργκ, με αφορμή την 10ετή επέτειο από τον θάνατο του μεγάλου Τζίνο.

 shindler listΕνός από τους καλύτερους ποδηλάτες της ιστορίας, γνωστού για την παροιμιώδη έχθρα του, τα σπριντ, σώμα με σώμα στις κορφές των Άλπεων με τον εξίσου μεγάλο Φάουστο Κόππι, πλην ενός επεισοδίου που θα αποδείκνυε και θ' αναδείκνυε το μεγαλείο της καρδιάς και της ανθρωπιάς του.

 Ήταν κατά τη διάρκεια του ποδηλατικού Γύρου της Ιταλίας: σε κάποιο ετάπ ο Κόππι, που προηγείτο γύρισε το κεφάλι του, εξουθενωμένος από τη δίψα προς τον Μπάρταλι που ακολουθούσε ζητώντας του νερό. Εκείνος, κι ας μην μιλούσαν, ο ένας στον άλλον δεν το σκέφτηκε δεύτερη φορά κι η φωτογραφία των δύο απλωμένων χεριών, με το πλαστικό μπουκάλι στη μέση ακόμη παραμένει μία από τις ομορφότερες στιγμές του παγκόσμιου αθλητισμού.

 Έτσι ήταν όμως ο Τζίνο: γνήσιος "Φιορεντίνο", που σημαίνει φωνακλάς, αλλά κι αυθόρμητος, απλός, ξεκάθαρος, φιλόξενος και καλόκαρδος. Έτσι θα' ταν, φανταζόμαστε κι άλλοι Μπάρταλι ή ενδεχομένως Σίντλερ, με μία όμως (γιγαντιαία) διαφορά: χωρίς κανένα οικονομικό αντάλλαγμα, σε αντίθεση τουλάχιστον με τα όσα ο Στίβεν Σπίλμπεργκ, στη ταινία του "Η λίστα του Σίντλερ" μας έκανε να πιστέψουμε για τον Γερμανό εργοστασιάρχη...

 *Η ιστορική φωτογραφία, με τον Μπάρταλι (πίσω), να περνάει το νερό στον Κόππι.